Hiszpanskie szopki bozonarodzeniowe - swiateczna tradycja



Zblizaja sie swieta Bozego Narodzenia, a wraz z nimi hiszpanskie ulice stroja sie w swiatla, prezenty, wesolosc…Ale czy jest jakis inny powód, aby wybrac Hiszpanie na swiateczny wyjazd? Sa nim sceny przedstawiajace narodzenie Jezusa Chrystusa: tak zwane szopki bozonarodzeniowe. Tradycyjne, zywe, nowatorskie, naturalnego rozmiaru, z charakterystycznymi szczególami, wykonane przez artystów… Znajdziesz je praktycznie w kazdym miasteczku, a niektóre bardzo cie zaskocza.

Uwaza sie, ze tradycja przygotowywania zlóbków dla upamietnienia narodzin Jezusa liczy w Hiszpanii juz okolo siedemset lat. W dzisiejszych czasach, kiedy zblizaja sie bozonarodzeniowe swieta (mniej wiecej od poczatku grudnia do 6 stycznia) w wiekszosci miejscowosci umieszcza sie jeden na glównym placu – Plaza Mayor, w kosciolach, w kazdym domu… Wiele z nich przeszlo spektakularne zmiany: zawieraja ruchome elementy i efekty specjalne, czyniace cuda przed tymi, którzy je podziwiaja. Z reguly wszystkie figurki sa wykonywane w tradycyjny sposób. Maja one przedstawiac swoiste dla tego okresu sceny biblijne: narodzenie w stajence, aniola zwiastujacego pasterzom, Trzech Króli prowadzonych przez gwiazde do Betlejem…



Zywe szopki. Dokad sie udac?

Jedna z wersji cieszacych sie najwiekszym zainteresowaniem sa tak zwane zywe szopki. Sami mieszkancy kazdej osady przebieraja sie za typowe postaci i organizuja przedstawienie odzwierciedlajace te sceny. Przy okazji w zwyczaju jest przygotowywanie na miejscu lokalnych wyrobów, aby uczestnicy mogli ich skosztowac. Chcesz sie dowiedziec, które szopki naleza do najbardziej znanych? W miejscowosci Buitrago, w Madrycie, od roku 1988 organizuje sie slynna zywa szopke, która tworzy okolo 200 aktorów, grajacych postaci Jezusa, Maryi i Józefa w stajence; pasterzy; Trzech Króli… Arcos de la Frontera, w Kadyksie, ozdabia swe ulice palmami, a mieszkancy interpretuja wszystkie sceny zwiazane z narodzeniem Jezusa. Rejon Valladolid, w Kastylii i Leonie, takze slynie z zywych szopek. Z nich wszystkich polecamy ci obejrzec te z Cabezón de Pisuerga. Wyda ci sie, ze odbyles podróz w czasie, za sprawa odtworzonych w niej tradycyjnych zawodów: ciesli, kowali, praczek, mlynarzy… W Bàscara (Girona) przygotowuje sie zlóbek - Pessebre (z jaskiniami, roslinnoscia, zródelkami…) od roku 1973. Dzis, przy udziale ponad 300 aktorów, miasteczko oddaje klimat Palestyny sprzed 2000 lat. Warto zobaczyc takze spektakl o charakterze sakralnym (Auto Sacramental) o Tajemnicy Trzech Króli w Sangüesa (Nawarra). Odbywa sie dnia 6 stycznia i, w odróznieniu od poprzednich propozycji, nie jest to zwykla zywa szopka, lecz przedstawienie teatralne pod golym niebem (sztuka napisana wierszem w roku 1900), reprezentujace przybycie Trzech Króli, by adorowac dzieciatko.  

Muzea i Pchle targi

Muzea Tradycja szopek bozonarodzeniowych jest tak rozpowszechniona w Hiszpanii, ze doczekala sie wielu muzeów poswieconych tej tematyce. Niektóre z najbardzej godnych polecenia znajduja sie w rejonie Lewantu (wschodnie wybrzeze Hiszpanii). Mamy tu na mysli Muzeum Szopek Bozonarodzeniowych w miescie Alicante (eksponujace szopki z róznych stron swiata), muzeum w Torrevieja (posiadajace najmniejsza szopke na swiecie wykonana recznie), muzeum w Albaida czy w San Javier (w Murcji). Pchle targi Jesli chcesz przygotowac swój wlasny zlóbek, najlepiej udaj sie na jeden z typowych pchlich targów, organizowanych w tym okresie w Hiszpanii, gdzie sprzedaje sie tradycyjne figurki do szopek. Najslynniejsze z nich znajduja sie na Plaza Mayor w Madrycie (gdzie oprócz pchlego targu mozesz podziwiac zabytkowe szopki, które na ogól ustawia sie ma samym Plaza Mayor, przy ratuszu lub w katedrze La Almudena) oraz w Fira de Santa Llúcia, w Barcelonie, naprzeciw samej katedry.

Ciekawostki

W wielu szopkach ludowych na terenie Katalonii i Regionu Walencji (i coraz czesciej w calej Hiszpanii) mozna zobaczyc zaskakujaca i szczególnie ulubiona figurke zwana “caganer”, czyli postac wiesniaka zalatwiajacego swe potrzeby. Jest on tak modny, ze robi sie nawet “caganers” z podobiznami slawnych ludzi. Czesto w niektórych miejscowosciach hiszpanskich, na przyklad w Maladze czy Ferrol, odwazono sie nawet ustawic szopki podwodne albo spektakularne szopki z czekolady, w przypadku Kordoby. Czy chcialbys zobaczyc szopke zrobiona z samego piasku? Równiez taka znajdziesz w Hiszpanii: stawia sie ja na plazy Las Canteras de Gran Canaria na Wyspach Kanaryjskich. Jak widac, masz wiele mozliwosci odkrycia znaczenia, jakie posiadaja szopki w Hiszpanii i podziwiania bozonarodzeniowych figurek i krajobrazów, za którymi kryje sie wiele godzin pracy. Podsunelismy ci jedynie niektóre z propozycji, ale lista jest o wiele dluzsza: szczególnie godne polecenia sa takze szopki przygotowywane w Laguardii (Álava), Vitorii, Sewilli, Cáceres, Cuence, Ciudad Real… Skadinad w wielu rejonach organizuje sie szlaki poswiecone tej tematyce. Znowu stan sie dzieckiem. Przyjedz obejrzec hiszpanskie szopki bozonarodzeniowe!





Koniecznie musisz zobaczyć